Wekelijks vragenkwartier Peridos

Iedere vrijdag om 10.00 uur is er een Peridos vragenkwartier via MS Teams. Vragen kunt u vooraf insturen via het Peridos helpdesk webformulier o.v.v. “vragenkwartier”. Deelnemen aan het vragenkwartier kan via deze link.

Counseling

Wie betaalt de counseling voor de zwangere?

De zorgverzekering betaalt voor de zwangere de kosten van het counselingsgesprek, dit gaat niet ten koste van haar eigen risico. Voor de screeningsonderzoeken zelf moet zwangere soms wel betalen. Raad de zwangere daarom altijd aan haar polis te controleren of contact op te nemen met haar zorgverzekeraar.

Hoeveel extra tijd kost de counseling voor de 13 wekenecho?

Het tarief wordt hoger en de tijd neemt toe. Meer details hierover - en tips over hoe u de counseling kunt organiseren - worden later bekend gemaakt in de nieuwsbrieven en op www.pns.nl.

Kunnen zwangeren zonder een Nederlandse zorgverzekering en/of zonder BSNBurgerservicenummer meedoen?

Dat kan. Ook zwangeren zonder BSN of Nederlandse zorgverzekering kunnen kiezen voor het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek . Wel is het een voorwaarde dat de zwangere verloskundige zorg krijgt in Nederland. Deze regeling geldt overigens niet voor de NIPTniet-invasieve prenatale test .

Kan een zwangere onder de 16 jaar een eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek laten verrichten?

Nee, dat kan niet. De zwangere moet 16 jaar zijn op het moment dat zij het toestemmingsformulier ondertekent om deel te kunnen nemen aan de wetenschappelijke studie.

Hoe wordt een indicatie gesteld voor  een GUOgeavanceerd echoscopisch onderzoek type 1 in het eerste trimester?

Wanneer een zwangere een indicatie heeft voor een GUO type 1 in het tweede trimester, neemt de verloskundig zorgverlener contact op met een Centrum voor Prenatale Diagnostiek. Daar wordt bepaald of de zwangere ook een indicatie heeft voor een GUO type 1 in het eerste trimester. Of dat zij een eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek krijgt aangeboden. Hoe de vervolgstappen worden geregeld, kan per Centrum voor Prenatale Diagnostiek verschillen.

Het Centrum voor Prenatale Diagnostiek trieert op basis van onderstaande indicaties:

  • Indicaties die waarschijnlijk met 13 weken zichtbaar zijn of;
  • Monochoriale zwangerschap of grotere meerling dan gemelli of;
  • Zwangere met belaste obstetrische voorgeschiedenis.

Wie counselt een zwangere als er een indicatie is voor een GUOgeavanceerd echoscopisch onderzoek type 1?

Het kan zijn dat de verloskundig zorgverlener zelf nog een deel van de counseling moet doen. Dat hangt af van de indicatie die een zwangere heeft. Dit zijn de mogelijke scenario’s:

  • Indicatie voor GUO type 1 in eerste én tweede trimester?
    Counsel over NIPTniet-invasieve prenatale test (indien zwangere dit wil). Counseling over de GUO’s vindt plaats in het Centrum voor Prenatale Diagnostiek.
  • SEOstructureel echoscopisch onderzoek in eerste trimester en indicatie GUO type 1 in tweede trimester?
    Counsel over eerste trimester SEO én NIPT (indien de zwangere meer wil weten over deze onderzoeken). Counseling over de GUO type 1 in het tweede trimester vindt plaats in het Centrum voor Prenatale Diagnostiek.
  • Geen GUO type 1 indicatie?
    Counsel over het eerste en tweede trimester SEO en de NIPT (indien de zwangere meer wil weten over deze onderzoeken).
  • Zwangere heeft GUO 1 indicatie, maar wil een SEO?
    Counsel over het SEO (in het eerste of tweede trimester).

Leg in alle gevallen vast dat het gaat om een indicatie GUO type 1. Zie ook de Kwaliteitseisen eerste trimester SEO Inclusief kwaliteitsstandaard.

Als een zwangere bij de counseling al aangeeft geen vaginale echo te willen, mag er dan wel een 13 wekenecho ingepland worden?

Ja zeker, de zwangere mag een vaginale echo altijd weigeren. Het weigeren van de vaginale echo wordt vastgelegd in het echoverslag.  Voor alle duidelijkheid: in eerste instantie vindt het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek altijd abdominaal plaats.

Hoe vindt de aanvraag van het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek plaats?

De counselor vraagt het eerste trimester SEO digitaal aan. Dat kan op twee manieren:

  1. Aanvraag vanuit het eigen bronsysteem (Astraia, ChipSoft, Epic, Mosos, Onatal, Orfeus of Vrumun).
    Aanvragen worden door het bronsysteem naar Peridos gestuurd. De leveranciers van de bronsystemen werken aan de benodigde aanpassingen.
  2. Aanvraag vanuit Peridos

Kan de aanvraag niet vanuit het eigen bronsysteem gedaan worden? Dan kan de aanvraag direct in Peridos plaatsvinden.
Let op! Voor zwangeren zonder BSNBurgerservicenummer vindt de aanvraag van het eerste trimester SEO altijd plaats via Peridos. Peridos maakt voor een zwangere zonder BSN een unieke Peridoscode aan die de counselor meegeeft aan de zwangere.

Zie ook de handleidingen op Peridos.nl:

Kun je voor het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek vooraf een conceptaanvraag aanmaken?

Dat kan. De counselor kan alle gegevens in het bronsysteem of in Peridos klaarzetten en later de aanvullende gegevens toevoegen en de aanvraag verzenden.

Kan de ATD gewijzigd worden na de termijnecho?

Ja. Het is mogelijk om de ATD in Peridos aan te passen als de nieuwe waarde niet verder dan 30 dagen van de in Peridos vastgestelde datum ligt. Lukt dat niet? Dan kan een verzoek tot wijziging worden gedaan bij de helpdesk van Peridos. Het is overigens ook mogelijk om de ATD (of andere velden) te wijzigen door het opnieuw insturen van de aanvraag vanuit het bronsysteem. 

Hoe snel krijg je een foutmelding als je een incorrecte aanvraag hebt ingestuurd?

Als Peridos een aanvraag ontvangt vanuit het  bronsysteem, wordt direct gecontroleerd of deze aan alle eisen voldoet. Is dat niet het geval? Dan wordt er direct een notificatiemail gestuurd.

Verlopen de aanvraag en uitslag van het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek hetzelfde als bij de NIPTniet-invasieve prenatale test ?

Nee, niet helemaal. Het eerste trimester SEO aanvragen kan via het bronsysteem en hoeft dan dus niet via Peridos te verlopen.
De aanvraag van de NIPT verloopt altijd via Peridos:

  • voor het eerste trimester SEO hoeft de verloskundig zorgverlener niets uit te printen voor de zwangere, de echoscopist kan de aanvraag namelijk bekijken in Peridos.
  • voor de NIPT print de verloskundig zorgverlener de aanvraag wel uit.

Voor de uitslag geldt:

  • de verloskundig zorgverlener van het eerste trimester SEO krijgt de uitslag níet teruggekoppeld via Peridos.
  • bij de NIPT wél

Als de eerste aanvraag is afgewezen vanwege een fout, kan ik als counselor dan wel een tweede aanvraag indienen?

 Ja, dat kan. Het is mogelijk een aanvraag opnieuw in te dienen. Meestal kan de fout in de eerste aanlevering opgelost worden door in het eigen bronsysteem de gegevens te corrigeren (bijvoorbeeld aanpassing van de ATD) en het bericht opnieuw te versturen. 

Zie ook de handleiding Aanvraag eerste trimester SEO afgekeurde berichten op peridos.nl.

Moet je bij de aanvraag ook een echocentrum opgeven?

Nee. In de aanvraag staat niet waar de zwangere de echo laat uitvoeren. De zwangere belt (nadat de aanvraag is ingediend) zelf naar een echocentrum om een afspraak te maken voor de echo.

Op welk moment kun je een aanvraag indienen?

Je kunt de aanvraag versturen op het moment dat de à terme datum bekend is (op basis van de termijnecho). Counseling kan wel eerder plaatsvinden.

Een zwangere laat geen termijnecho doen. De à terme datum is daarom niet bekend. Kun je dan wel een aanvraag indienen voor een eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ?

Het is erg belangrijk om een definitieve ATD te weten voor het inplannen van de juiste datum van het eerste trimester SEO. Vandaar ook dat het uitgangspunt is dat er altijd een termijnecho gedaan moet worden voordat er een aanvraag voor het eerste trimester SEO ingediend wordt. Het is wel mogelijk een aanvraag in te dienen met een voorlopige ATD, maar dit is dus absoluut niet wenselijk.

Hoe werkt de aanvraag bij een tweelingzwangerschap?

Bij een tweelingzwangerschap wordt één aanvraag gedaan voor het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek . In de aanvraag staat om hoeveel foetussen het gaat. Bij een tweelingzwangerschap duurt het echo-onderzoek dubbel zo lang (en wordt ook het tarief verdubbeld).

Krijgen alle zwangeren een Peridoscode?

Nee. Een Peridoscode wordt alleen aangemaakt voor zwangeren zonder BSNBurgerservicenummer .

Kan de counselor de aanvraag in Peridos inzien?

Ja, als counselor kun je de aanvragen inzien die binnen jouw praktijk zijn gedaan. Zie ook de handleiding Overzicht eerste trimester SEO aanvragen voor aanvrager op peridos.nl.

Hoe kan ik e-mailnotificaties ontvangen over niet verwerkte of onvolledige aanvragen?

Zie hiervoor de handleiding op peridos.nl: vastleggen e-mailadres workflow eerste trimester SEO.

Kan ik een aanvraag intrekken?

Ja, dat kan. Zie voor meer informatie de handleidingen op peridos.nl:

Wat wordt in Peridos bedoeld met ondersteunend zorgfunctionaris?

Hiermee worden alle medewerkers van een counselingspraktijk bedoeld die ook in Peridos een rol krijgen (bijvoorbeeld voor het doen van de aanvragen), maar geen counselor zijn en dus geen kwaliteitsovereenkomst hebben. Dat kan dus ook de praktijkassistente zijn.

Hoeveel ondersteunend zorgfunctionaris rollen in Peridos kun je aanvragen?

Er kunnen zoveel ondersteunend zorgfunctionaris rollen aangevraagd worden als nodig is. Dit kan gebeuren door middel van het invullen van een aanvraagformulier op de webisite van Peridos. Het aanvraagformulier dient te worden ingevuld, geprint en met de hand te worden ondertekend door een van de echoscopisten van het echocentrum. Daarna kan het formulier worden opgestuurd naar het Regionaal Centrum waar het echocentrum onder valt.

Ik ben nu al ondersteunend zorgverlener in Peridos, moet ik de rol van ondersteunend zorgverlener opnieuw aanvragen voor het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ?

 Ja. Er zijn nu aparte rollen voor het eerste trimester SEO. Deze rollen moeten  aangevraagd worden bij het Regionaal Centrum.

Het echo-onderzoek

Hoe kan ik als echoscopist de aanvraag eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek vinden in Peridos?

De aanvraag kun je opzoeken aan de hand van het BSNBurgerservicenummer + geboortedatum, of de Peridoscode + geboortedatum. Zie ook de handleiding op peridos.nl: Opzoeken aanvraag eerste trimester SEO door SEO-echoscopist.

Wanneer kan de echopraktijk een aanvraag inzien?

De aanvraag is direct inzichtelijk voor de echopraktijk op het moment dat de aanvraag correct en volledig is, en Peridos geen onvolkomenheden heeft geconstateerd.

Wat moet ik als echoscopist doen als er geen aanvraag in Peridos te vinden is?

Neem dan contact op met de counselingspraktijk om te vragen wat er aan de hand is. Het kan zijn dat Peridos de aanvraag heeft afgekeurd en dit niet goed doorgekomen is bij de counselingspraktijk. De counselor moet de aanvraag dan aanpassen zodat die wel beschikbaar komt voor het echocentrum.

Moet je het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek bij voorkeur zo laat mogelijk maken? Dan is alles beter te zien toch?

Nee, dat is niet zo. Als de zwangerschap richting 14 weken gaat, wordt de beoordeling vaak lastiger vanwege de ligging van het kind in de uterus. Het heeft dan ook de voorkeur om het eerste trimester SEO rond 13 weken zwangerschap uit te voeren en in ieder geval tussen de 12+3 en de 14+3 weken.

Als vrouwen pas > ATD15 ontdekken zwanger te zijn, kunnen ze dan geen eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek meer laten doen?

Het eerste trimester SEO mag worden uitgevoerd tussen 12+3 en 14+3 en bij hoge uitzondering 2 dagen eerder of later. Als de zwangerschap daarna wordt vastgesteld, kan zij geen eerste trimester SEO meer laten uitvoeren. Zij kan in dat geval vanaf 18 weken een tweede trimester SEO laten doen.

Kan een zwangere een gedeeltelijke eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek laten uitvoeren?

Zwangeren die besluiten een eerste trimester SEO te laten verrichten, kiezen daarmee voor onderzoek van het hele kind. De echoscopist zal alle aandoeningen die zij ziet communiceren. De zwangere kan er niet voor kiezen bepaalde aandoeningen niet te willen weten.

Is een revisie mogelijk bij een zeer moeizame beeldvoering of moeizame ligging?

Nee. Het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek wordt niet herhaald. Wijs de zwangere erop dat ze een tweede trimester SEO kan laten uitvoeren. Stuur de zwangere bij twijfel wel door naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek.

Hoe ga ik om met een zwangere met een hoog BMIBody Mass Index. De BMI is een index die de verhouding tussen lengte en gewicht bij een persoon weergeeft. De BMI wordt veel gebruikt om een indicatie te krijgen of er sprake is van overgewicht of ondergewicht.?

Zwangeren met een hoge BMI kunnen deelnemen aan het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek . Soms is de beeldvorming abdominaal onverwacht goed. Maar de kans bestaat dat bij zwangeren met een hoog BMI vaker een vaginale echo moet worden aangeboden. Een vaginale beoordeling van de foetale anatomie levert bij zwangeren met morbide obesitas bij 13 weken soms meer op dan bij 20 weken.

Wat doe ik als de echo na 35 minuten nog incompleet is?

Geef dan bij de conclusie aan dat het onderzoek incompleet is. En vermeld welke structuren niet te beoordelen waren (dus: ‘niet beoordeelbaar’, bijvoorbeeld door de ligging van het kind). Als u wegens tijdgebrek een structuur niet hebt kunnen beoordelen, vult u in ‘niet beoordeeld’. Het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek wordt niet herhaald, u biedt de zwangere geen vervolgonderzoek aan. U verwijst alleen naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek als u een afwijking vermoedt of daarover twijfelt.

Wanneer voer ik een eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek vaginaal uit?

In eerste instantie wordt het eerste trimester SEO abdominaal uitgevoerd. Mocht de echoscopist de te beoordelen structuren niet goed in beeld kunnen brengen, kan deze de zwangere voorstellen een vaginale echo te doen. Wees daar niet terughoudend in. Als de zwangere geen bezwaar heeft tegen een vaginale echo, kan de echoscopist deze uitvoeren. Neem daarbij wel de voorwaarden op grond van de Wet BIG in acht. De vaginale echo is namelijk een voorbehouden handeling.

Moet het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek bij hetzelfde echocentrum worden uitgevoerd als het tweede trimester SEO?

Het heeft de voorkeur om de onderzoeken in hetzelfde echocentrum uit te laten voeren. Maar dat is niet verplicht.

Wat als een zwangere geen GUOgeavanceerd echoscopisch onderzoek type 1 wil in een Centrum voor Prenatale Diagnostiek, maar wel een eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ?

Dat mag, maar als een zwangere met een indicatie voor een GUO type 1 in het eerste trimester toch bij de eerste trimester SEO-echoscopist komt, dan dient deze de zwangere erop te wijzen dat zij (mogelijk) in een Centrum voor Prenatale Diagnostiek moet worden gezien. De echoscopist moet de zwangere er ook op wijzen dat een eerste trimester SEO niet gelijkwaardig is aan een GUO type 1. Kiest de zwangere voor een eerste trimester SEO? Leg deze afwijkende gang van zaken en de gegeven voorlichting dan, met toelichting van reden, vast in het dossier. Vermeld dit ook in het dossier, in geval van verwijzing.

Blijft de termijnecho bestaan met de invoering van het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ?

Het eerste trimester SEO (in onderzoekssetting) wordt toegevoegd aan het reguliere aanbod van echo’s in de zwangerschap en van onderzoeken binnen de prenataletijdens de zwangerschap screeningonderzoek . De termijnecho blijft dus bestaan. Wel is één van de doelen van de wetenschappelijke IMITAS studie naar het eerste trimester SEO om te onderzoeken wat de gevolgen van deze echo zijn voor de termijnecho, de NIPTniet-invasieve prenatale test en de 20 wekenecho.

Er zijn bij de termijnecho afwijkingen zichtbaar. Moet er gewacht worden tot het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek of mag iemand direct door naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek?

De termijnecho is niet bedoeld om ook prenataletijdens de zwangerschap screeningonderzoek uit te voeren: maar als de echoscopist ‘per ongeluk’ bij een termijnecho ziet dat sprake is van een congenitale afwijking dan dient de zwangere hierover te worden geïnformeerd. Als de zwangere dat wil, kan ze worden verwezen naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek. Het is dan dus niet nodig te wachten tot het eerste trimester SEO.

Waarom mag er geen NIPTniet-invasieve prenatale test meer worden uitgevoerd als het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek afwijkend is?

Op het moment dat het eerste trimester SEO afwijkend is, wordt in het Centrum voor Prenatale Diagnostiek bepaald wat de juiste vervolgzorg is voor deze zwangere.  Op die manier krijgt de zwangere de best passende zorg aangeboden. Wilde de zwangere mee doen aan de NIPT, maar heeft ze op dat moment nog geen bloed laten prikken? Dan wordt de aanvraag voor de NIPT ingetrokken door de counselor.

Waarom mag er geen eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek meer worden uitgevoerd als de NIPTniet-invasieve prenatale test afwijkend is?

Op het moment dat de NIPT afwijkend is, wordt in het Centrum voor Prenatale Diagnostiek bepaald wat de juiste vervolgzorg is voor deze zwangere. Op die manier krijgt de zwangere de best passende zorg aangeboden. Heeft de zwangere al een eerste trimester SEO gepland? Dan zegt de counselor deze afspraak af.

Moet de uitslag van de NIPTniet-invasieve prenatale test bekend zijn, voordat het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek wordt uitgevoerd?

Nee, dat hoeft niet. Als de zwangere bloed heeft laten prikken voor de NIPT en de uitslag nog niet binnen heeft, mag de echoscopist het eerste trimester SEO gewoon uitvoeren. De NIPT uitslag is geen voorwaarde voor het uitvoeren van het eerste trimester SEO.

Een zwangere doet een NIPTniet-invasieve prenatale test . Een paar dagen later blijkt dat zij een afwijkende uitslag heeft bij het eerste trimester. Wordt de NIPT dan stopgezet?

Nee, dan wordt de NIPT doorgezet. Alleen als de zwangere nog géén bloed heeft afgenomen, wordt de aanvraag voor de NIPT teruggetrokken en vertelt de verloskundig zorgverlener de zwangere dat zij geen bloed voor de NIPT hoeft te prikken. Bij het counselingsgesprek is het handig de zwangere erop te wijzen altijd zo laat mogelijk te betalen voor de NIPT. Dan hoeven er zo min mogelijk terugbetalingen gedaan te worden. 

Wetenschappelijke studie

Zie ook www.13wekenecho.org, de website van de IMITAS onderzoeksgroep.

Valt het uitvoeren van het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek onder een proefpersonenverzekering?

De handelingen die de echoscopist uitvoert om het eerste trimester SEO te maken vallen gewoon onder de medische aansprakelijkheidsverzekering van de echoscopist, de echopraktijk of het ziekenhuis. Het maken van de echo is namelijk onderdeel van de zorgverlening aan de zwangere en valt dus onder de verantwoordelijkheid van de echoscopist. IMITAS valt onder de WBO en is geen WMO-plichtig onderzoek. Daarom is er geen proefpersonenverzekering nodig voor het eerste trimester SEO.

En wat als de zwangere een klacht wil indienen?

Als er een klacht is over de uitvoering van de echo kan de zwangere die indienen bij de echoscopist, de echopraktijk of het ziekenhuis. Bij klachten over de wetenschappelijke studie (bijvoorbeeld over de vragenlijst) kan de zwangere contact opnemen met www.13wekenecho.org.

Krijgt een deelnemer aan de IMITAS studie zowel een eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek als een tweede trimester SEO?

Het eerste en tweede trimester SEO vervangen elkaar niet. De onderzoeken lijken veel op elkaar, maar het gaat hier om twee afzonderlijke echo’s op heel verschillende momenten in de zwangerschap. De zwangere is nergens toe verplicht en kan kiezen voor één van de twee echo’s, beide echo’s of geen echo. Ook belangrijk: alleen het eerste trimester SEO wordt uitgevoerd in het kader van de IMITAS studie.

Hoe geeft een zwangere toestemming voor deelname aan de studie?

Een zwangere kan alleen deelnemen aan het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek , als zij meedoet aan de wetenschappelijke IMITAS studie. Daarvoor moet zij bij de counselor een toestemmingsformulier tekenen. Het toestemmingsformulier is beschikbaar op www.peridos.nl/eerste-trimester-seo en via de bronsystemen en Peridos. Wil een zwangere deelnemen aan de NIPTniet-invasieve prenatale test ? Dan tekent zij daarvoor een apart toestemmingsformulier.

Kan het toestemmingsformulier ook digitaal worden ondertekend?

Nee, er is een zogenaamde natte handtekening op papier vereist. Het toestemmingsformulier kan daarna wel digitaal worden bewaard.

Hoe en hoe lang wordt het toestemmingsformulier bewaard?

De counselor bewaart het toestemmingsformulier 20 jaar. Dat kan op papier of (liefst) digitaal. De bewaartermijn van 20 jaar voor medische dossiers is bepaald in de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO).

Hoe weet een echoscopist of het toestemmingsformulier is ondertekend?

De counselor geeft in de aanvraag voor het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek (dat naar Peridos wordt toegestuurd, of rechtstreeks in Peridos wordt geregistreerd) aan of de zwangere toestemming heeft gegeven. De echoscopist ziet dus niet het toestemmingsformulier, maar alleen dat er toestemming is gegeven.

Kan een zwangere zonder e-mailadres meedoen aan de wetenschappelijke studie?

Om de wetenschappelijke studie zo goed mogelijk te kunnen uitvoeren is het belangrijk dat de onderzoekers de zwangere eventueel per e-mail kunnen benaderen voor extra vragen of een interview. Daarom vragen we u om het e-mailadres standaard in te vullen. Heeft de zwangere geen e-mailadres? Dan kunt u het veld open laten. De zwangere kan dan wel meedoen aan het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek .

Is het een voorwaarde dat de zwangere de Nederlandse taal beheerst?

Nee. Een zwangere kan ook een eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek krijgen en meedoen aan de wetenschappelijke studie als ze de Nederlandse taal niet beheerst. Er is ook een Engelstalige versie van het toestemmingsformulier. Het is wel belangrijk dat zij een goed geïnformeerde keuze kan maken. Waar nodig kan hier bijvoorbeeld een tolk voor worden ingeschakeld. 

Vervolgonderzoek

Mag een zwangere bij wie er een verdenking voor afwijking is bij het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek , het vervolgonderzoek weigeren?

Een zwangere mag altijd stoppen, op ieder moment. Vervolgonderzoek is niet verplicht.

Wie betaalt de kosten voor vervolgonderzoek?

De kosten van vervolgonderzoek worden vergoed door de zorgverzekering. Deze zorg zit in het basispakket. Maar bij sommige verzekeraars gaat het af van het eigen risico.
Voor een uitgebreide echo (GUOgeavanceerd echoscopisch onderzoek ) betaalt de zwangere meestal geen bedrag van uw eigen risico. Voor een vlokkentest of vruchtwateronderzoek soms wel. Dit kan zij navragen bij haar zorgverzekeraar.

Tarief en uitbetaling

Hoe lang duurt het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek en welk tarief wordt gerekend?

Het tarief bedraagt € 110,70 voor een tijdsduur van 35 minuten. Het tarief is vastgesteld in samenwerking met de  Beroepsvereniging Echoscopisten Nederland (BENBeroepsvereniging Echoscopisten Nederland ), de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOVKoninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen ) en de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOGNederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie ).

Kijk voor de opbouw van het tarief onder het uitklapblok 'tarief' op deze pagina.

Wie betaalt het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ?

Het eerste trimester SEO wordt betaald vanuit de Rijksbegroting. De betaling verloopt vanuit het Ministerie van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, via de Regionale Centra, naar de echocentra. Voor de zwangere zijn er geen kosten verbonden aan het eerste trimester SEO.

Hoe snel wordt de echo uitbetaald na het invoeren van de uitslag van de echo?

Na het invoeren van de uitslag wordt automatisch een declaratie aangemaakt in Peridos. Alle declaraties die tot en met de 15e van de maand betaalbaar zijn gesteld, worden door het Regionaal Centrum uiterlijk de 23e van de maand uitbetaald aan het echocentrum.

Wordt een SEOstructureel echoscopisch onderzoek uitbetaald als een structuur niet ingevuld is?

Op het moment dat je iets niet kunt zien of kunt beoordelen, dan kun je dit aangeven in het bronsysteem als 'niet beoordeeld' of 'niet beoordeelbaar'. Let op: laat velden niet leeg en vul voor elke structuur iets in. Dat voorkomt dat Peridos de uitslag zal afkeuren en de verrichting niet uitbetaald zal worden.

Kun je de uitslag later aanleveren als het bronsysteem nog niet gereed is?

Ja, dat kan. Het is belangrijk om de uitslag minimaal tweewekelijks te versturen aan Peridos in verband met de uitbetaling. Als dat nog niet lukt vanwege de koppeling met Peridos (veelal gaat dat via ZorgMail), dan is het mogelijk om de uitslag aan te leveren totdat de ATD verstreken is. Daarna wordt de echo niet meer uitbetaald!

Hoe kunnen de financiële gegevens vastgelegd worden in Peridos?

De gebruiker met de rol ‘eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek contactpersoon financiën’ is verantwoordelijk voor de volledige en correcte vastlegging van de financiële stamgegevens in Peridos en heeft inzicht in de financiële afhandeling van de declaraties. Zie ook de handleiding op peridos.nl: Vastleggen financiële gegevens zorginstelling.

Kwaliteit en beleid

Hoe ga je ermee om als de CRLcrown-rump-length bij een eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek afwijkt van een eerdere termijnbepaling?

Het is niet de bedoeling om aan de hand van de metingen bij het eerste trimester SEO de termijn bij te stellen.

Hoe betrouwbaar is het meten van de biometrie bij deze termijn?

De volledige biometrie moet worden gemeten bij het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek , met uitzondering van de BPD. Hiermee kunnen onder andere opvallende wanverhoudingen (zoals bijvoorbeeld ‘grote HC, kleine AC’) worden opgespoord. Let op: de biometrie is onderdeel van de wetenschappelijke studie. Dit zal inzicht geven in de betrouwbaarheid van de metingen bij deze termijn.

Als het geslacht van de foetus wel duidelijk is te zien, 'mag' je daar dan wel een uitspraak over doen?

De echoscopist doet geen uitspraak over het geslacht. Het beoordelen van het geslacht is geen onderdeel van de Kwaliteitsstandaard. Daarnaast is de betrouwbaarheid bij deze termijn nog onvoldoende. Bovendien kan zo’n uitspraak leiden tot ongewenst gedrag waarbij de zwangere het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek zo laat mogelijk laat uitvoeren. 

Mogen zwangeren de NTNekplooimeting -meting bij het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek weigeren?

De NT-meting is onderdeel van het protocol en deze wordt standaard gemeten. Zwangeren kunnen er niet voor kiezen, géén NT-meting te doen. De nek, en daarmee de NT, staat altijd op een beeld dat gemaakt moet worden om de andere structuren die genoemd staan in de Kwaliteitsstandaard te bekijken.

Wat doe ik bij een NTNekplooimeting -meting die groter is dan P95, maar kleiner dan 3,5 mm?

Houd in dit soort gevallen het aantal mm aan als graadmeter voor een eventuele verwijzing. Een NT kleiner dan 3,5 mm is dus geen reden voor verwijzing naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek.

Hoe verhouden de vlakken waarin de beoordeling plaats moeten vinden en de doorsneden die voor het logboek vereist zijn, zich tot elkaar?

Ze zijn allebei belangrijk voor een goede beoordeling. Echoscopie is een dynamisch proces. Het ongeboren kind wordt vanuit verschillende vlakken bekeken. Voor het logboek moet u de doorsneden aanhouden die zijn vastgelegd in de kwaliteitsbeoordeling. Maar dat mag u er niet van weerhouden het kind ook te bekijken in andere doorsneden. Ook die geven u namelijk veel informatie.

In hoeveel plaatjes moeten de extremiteiten worden vastgelegd?

Dit mag in vier plaatjes:
•    Twee opnamen van de beoordeling arm en hand rechts en arm en hand links. Alle lange
pijpbeenderen moeten zichtbaar zijn.  
•    Twee opnamen van de beoordeling been en voet rechts en been en voet links. Alle lange
pijpbeenderen moeten zichtbaar zijn.
Belangrijk: ‘rechts’ en ‘links’ annoteren.

Moet de rug van het kind boven liggen, bij het beoordelen?

Nee, dat hoeft niet. Als het ‘doorlopen’ van de huid maar goed te zien is. Met de rug ‘boven’ zal dit makkelijker zijn, maar het kan ook op een andere manier.

Bij de beoordeling van de wervelkolom zijn de onderste werveltjes vaak nog niet goed zichtbaar. Moet ik verwijzen als ze niet zichtbaar zijn?

Nee, er wordt bij het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek niet naar de wervels van de wervelkolom gekeken. Er wordt alleen gekeken of de huid ‘doorloopt’.

Is een schisis onderdeel van het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ?

Het eerste trimester SEO heeft niet als doel om te beoordelen of er een schisis is. Wel wordt gekeken naar het profiel van het kind. Soms is daarbij heel duidelijk een schisis of micrognatie zichtbaar. Verwijs in dat geval naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek.

Moeten de nieren ook worden beoordeeld?

De nieren hoeven niet te worden beoordeeld. Deze zijn vaak moeilijk te beoordelen bij deze termijn. In sommige gevallen kan echter wel direct iets opvallends of afwijkends aan de nieren worden opgemerkt. Dan wordt de zwangere verwezen naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek. Verwijzen hoeft niet bij een vermoeden op een nieragenesie. De nieren worden bij het tweede trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek beoordeeld.

Moet de femurlengte horizontaal worden gemeten en hoe zit het met de vergroting?

De extremiteiten kunnen lastig in beeld te brengen zijn bij deze termijn. De femurlengte hoeft niet horizontaal te worden gemeten. Zorg voor voldoende vergroting: met behoud van de scherpte van het beeld. 

Moet het aantal navelstrengvaten worden beoordeeld?

Het aantal navelstrengvaten hoeft niet te worden beoordeeld. Bij deze termijn kan makkelijk de indruk gewekt worden dat het er maar twee zijn, terwijl dat niet zo is. Dat kan dus snel (en mogelijk onnodig) leiden tot ongerustheid bij de zwangere. Vandaar dat beoordelen niet hoeft.

Wordt ook gekeken naar de stand van de handen en de voeten?

De echoscopist dient alleen te kijken naar de aanwezigheid van de handen en de voeten. Wel is een afwijkende stand van de voeten soms heel duidelijk te zien. In dat geval verwijst de echoscopist naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek. Omdat een vroege diagnose later ook weer gecorrigeerd kan worden, is de stand van de handen en voeten geen onderdeel van het protocol. Bij het tweede trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek wordt er wel naar gekeken.

Tot welke week van de zwangerschap is een omfalocele nog fysiologisch?

Tot een CRLcrown-rump-length van 45mm kan een omfalocele nog fysiologisch zijn. Het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek wordt verricht bij een termijn die daarboven valt. Dus in principe is er geen sprake van een fysiologische omfalocele. Daarom verwijst de echoscopist bij een zichtbare omfalocele altijd naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek.

Verwijs je de zwangere bij het zien van polydactylie?

Vingers tellen hoeft niet, maar een polydactylie kan wel opvallen. Bied de zwangere in dat geval vervolgonderzoek aan in een Centrum voor Prenatale Diagnostiek.

Stel, iemand weigert een vaginale echo. Moet ik het onderzoek dan proberen af te maken (voor zover dit lukt) of breek ik het af?

Probeer het onderzoek in elk geval zo goed mogelijk abdominaal af te ronden, als de zwangere een vaginale echo weigert. Geef bij onvoldoende beeldvorming het volgende aan:

  • Dat niet alles zichtbaar was en waarom het niet zichtbaar was (bijvoorbeeld: de foetus ligt ongunstig).
  • Welke organen of structuren niet zijn gezien.
  • Dat er op dat moment geen aanwijzingen zijn om een afwijking te vermoeden.
  • Dat bij de 20 wekenecho opnieuw gekeken kan worden.

Als het niet lukt om alles volgens het protocol te beoordelen, is dat dan een reden om te verwijzen voor een GUOgeavanceerd echoscopisch onderzoek type 2 in het eerste trimester?

Nee, dat is geen reden om te verwijzen, tenzij de echoscopist een aanwijzing heeft voor een afwijking of twijfelt of er aanwijzing is voor een afwijking. Het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek wordt niet herhaald. De zwangere heeft de mogelijkheid om deel te nemen aan het tweede trimester SEO.

Hoe zit het met de thermal index en de mechanical index in relatie tot color Doppler?

Echoscopie is veilig voor de foetus. Wel is het belangrijk dat het onderzoek beperkt blijft tot wat medisch echt noodzakelijk is. Dit geldt met name voor het gebruik van color Doppler. Bij color Doppler komt energie vrij (hoewel minder energie dan bij pulsed Doppler). Vanaf 12 weken is de vruchtzak zo groot dat het warmte-effect minder speelt. Door in het eerste trimester color Doppler te gebruiken, is het mogelijk het hart van de foetus beter te beoordelen (de vulling van beide kamers is aan te tonen). Voor een veilig gebruik van ultrageluid in de zwangerschap moeten de TI (thermal index) en de MI (mechanical Index) wel beide ≤1 blijven. De meeste echo-apparaten zijn al geprogrammeerd om deze waardes in de veilige zone te houden.

Wat is het verschil tussen ‘niet beoordeeld’ en ‘niet beoordeelbaar’?

Soms lukt het bij het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek niet om het hele protocol te doorlopen en alles goed in beeld te brengen. De echoscopist moet dan in het dossier toelichten waardoor dat komt. Er zijn twee mogelijkheden:

-    Structuur niet beoordeelbaar. Dat wil zeggen: ik heb geprobeerd er naar te kijken, maar het is niet gelukt om het goed in beeld te brengen. Bijvoorbeeld door de ligging van het kind of obesitas van de zwangere.
-    Structuur niet beoordeeld. Dat wil zeggen: ik heb er niet naar gekeken. Dit zal zelden voorkomen (bijvoorbeeld als de zwangere met spoed weg moet en het onderzoek niet geheel afgerond kan worden ). Let op: het uitgangspunt is natuurlijk dat alles conform de kwaliteitseisen goed wordt bekeken.

In beide gevallen hoeft het eerste trimester SEO niet herhaald te worden. Maar als de echoscopist een aanwijzing heeft voor een afwijking of daarover twijfelt, wordt de zwangere verwezen naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek.

Wanneer gebruik ik de term ‘niet beoordeelbaar’ in het protocol en wanneer ‘niet beoordeeld ’?

Beide termen worden gebruikt bij het beoordelen van structuren. Lukt het de echoscopist om de een of andere reden niet om het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek compleet uit te voeren? Vraag de zwangere dan om even rond te lopen en probeer het nog eens. Of bied een vaginale echo aan.

  • Als de betreffende structuur dan nog steeds niet te beoordelen is, vermeld dan: ‘structuur niet beoordeelbaar’.
  • Als het om bepaalde redenen niet mogelijk is om het hele echo-onderzoek conform de kwaliteitseisen af te ronden (en dus naar alle structuren te kijken), vermeld dan: 'niet beoordeeld' bij alle niet beoordeelde structuren. Dit zal zelden of nooit voorkomen.

Wanneer gebruiken we de term ‘incompleet onderzoek’?

De term ‘incompleet onderzoek’ kan alleen een eindconclusie zijn van het hele onderzoek: als een of meerdere structuren niet ‘beoordeelbaar’ of ‘niet beoordeeld’ zijn.

Een ‘incompleet onderzoek’ is geen reden om de zwangere te verwijzen of om het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek te herhalen. Alleen als de echoscopist een aanwijzing heeft voor een afwijking of daarover twijfelt, wordt de zwangere verwezen naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek.

Stel, ik zie meteen een afwijking, zoals acranie. Dan kan ik me voorstellen dat ik verder geen beoordeling doe. Vermeld ik dan ‘niet beoordeeld’?

De stelregel is altijd: probeer in principe altijd het hele protocol af te ronden. Ook na het zien van een sterke aanwijzing voor een afwijking. Lukt dat om de een of andere toch niet? Zet dan bij alle structuren waar niet meer naar gekeken is: ‘niet beoordeeld’. Zijn sommige structuren nog wel bekeken, maar lukte het niet om ze goed te beoordelen? Noteer dan ‘niet beoordeelbaar’. Zet bij de eindconclusie ‘verdenking afwijking’. Verwijs de zwangere in dit geval naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek omdat er een aanwijzing is voor een afwijking.

Hoe moet ik de nekplooimeting registreren?

De NTNekplooimeting wordt gemeten (biometrie) en beoordeeld. De NT-meting dient dus op twee manieren aan Peridos aangeleverd te worden:

  1. Bij biometrie de meting in mm en;
  2. Bij ‘bevindingen nek/huid’ als beoordeling van de structuur.

Hoe registreer ik ‘geen maagvulling’?

Maagvulling is (bijna) altijd zichtbaar, afwezigheid daarvan is geen reden voor verwijzing bij het eerste trimester (wel bij het tweede trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek !). De uitzonderingsgevallen, waarbij de maag niet te zien is vanwege het ontbreken van maagvulling, dan dient in het brondossier ‘niet beoordeelbaar’ ingevuld te worden. In het opmerkingenveld kan dan aangegeven worden dat er geen maagvulling was. Bij het tweede trimester SEO is ‘geen maagvulling’ wel een reden voor verwijzing naar een Centrum voor Prenatale Diagnostiek.

Hoe en waar registreer ik ‘hernia diafragmatica’?

De beoordeling van het diafragma behoort niet tot de kwaliteitseisen van het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek . Hernia diafragmatica kan wel een ‘toevallige bevinding’ zijn. De echoscopist kan dit registreren als verdenking afwijking bij thorax/luchtwegen.

Wanneer moet ik de longitudinale blaasdiameter registreren?

De Longitudinale Blaas Diameter is geen verplichte meting, maar dient uitgevoerd te worden als de blaas vergroot lijkt. Deze meting is in de meeste echoapparaten niet voorgeprogrammeerd. De echoscopist zal de meting daarom moeten overtypen in het brondossier.

Wat moet ik registreren over de placentalokalisatie?

Eén van de kwaliteitseisen betreft het bekijken van de placentalokalisatie. Dit heeft geen gevolgen voor de verwijzing; dit item hoeft niet aangeleverd te worden aan Peridos. De dataset voor Peridos kent wel het data-element ‘placenta’. Zeldzame afwijkingen (mola of tumoren) kunnen bij ‘placenta’ (aspect/vorm) geregistreerd en aan Peridos aangeleverd worden.

Hoe wordt de uitslag geregistreerd en gedeeld?

De echoscopist voert het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek  uit en legt alles vast in het brondossier:

  • De bevindingen voor alle structuren.
  • De methode van het eerste trimester SEO, de conclusie en het advies.

Vervolgens verstuurt de echoscopist de uitslag:

  • Vanuit het bronsysteem naar Peridos (minimaal tweewekelijks).
  • Via de reguliere weg, zoals ook bij het tweede trimester SEO, naar de verwijzer.

Kan de verwijzer de uitslag zien in Peridos?

Nee, de verwijzer kan de uitslag niet zien in Peridos.

Documenten

Welke folders zijn beschikbaar?

Sinds 1 juli zijn de nieuwe folders voor zwangeren te bestellen in de webshop. De huidige folder over de 20 wekenecho is vervangen door een nieuwe, uitgebreidere versie waarin ook de (nieuwe) informatie over de 13 wekenecho is opgenomen. Deze folder heeft als titel De 13 wekenecho en de 20 wekenecho. Daarnaast is er een geactualiseerde versie van de folder De NIPTniet-invasieve prenatale test .

Ook de opmaak van beide folders is aangepast en opgefrist. De nieuwe versies vervangen per 1 augustus de huidige exemplaren. We willen u vragen om vanaf dan de oude folders niet meer te gebruiken. Tip: houd uw bestellingen altijd klein. Liever regelmatig een kleine bestelling, dan bij een herdruk een grote voorraad weggooien.

In welke talen zijn de folders beschikbaar?

De gedrukte folders zijn in het Nederlands. Op www.pns.nl staan vertalingen van de folders in het Engels, Arabisch, Turks en Pools.

Praktische informatie

Moet iedere echoscopist een logboek indienen voor het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ?

Ja, alle echoscopisten met een kwaliteitsovereenkomst voor het eerste trimester SEO (dus: alle echoscopisten die een eerste trimester SEO mogen uitvoeren) moeten 3 tot 6 maanden na de start een logboek inleveren. Hierover wordt u later via het Regionaal Centrum geïnformeerd.

Als ik eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ’s ga verrichten, moet ik dan ook tweede trimester SEO’s blijven doen?

Nee, dat hoeft niet. U mag ook een keuze maken. Het heeft wel de voorkeur dat u beide doet. En het eerste trimester SEO wordt ingevoerd in onderzoekssetting, dus het maakt de komende jaren geen onderdeel uit van de reguliere screeningonderzoek . Mogelijk wilt u daarom wel aan de kwaliteitseisen van het tweede trimester SEO blijven voldoen. Als u ervoor kiest om beide uit te voeren, dient u vanzelfsprekend ook te voldoen aan de kwaliteitseisen voor het eerste en tweede trimester SEO (waaronder de aantallen te verrichten SEO’s).

Ik wil geen eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ’s doen, mag ik ook alleen tweede trimester SEO’s blijven doen?

Ja, u bent niet verplicht ook het eerste trimester SEO  te doen

Kan het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek door een basis echoscopist wordt uitgevoerd, onder supervisie van een SEO-echoscopist?

Nee dat mag niet. Het eerste trimester SEO mag uitsluitend worden uitgevoerd door een echoscopist die de opleiding tot eerste trimester SEO-echoscopist heeft afgerond en een kwaliteitsovereenkomst heeft met een Regionaal Centrum.

Ik verwacht capaciteitsproblemen in mijn centrum. Wat moet ik doen?

Als u door de komst van het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek in uw echopraktijk of counselingspraktijk problemen met de capaciteit verwacht, neem dan zo spoedig mogelijk contact op met uw Regionaal Centrum.

Wat moet ik doen als ik vermoed dat ik de aantallen niet ga halen?

Voor een goede kwaliteit van de uitvoering is het belangrijk dat de echoscopist de echo’s minimaal een aantal keren uitvoert en daarmee voldoet aan de gestelde minimum aantallen. Neem contact op met uw Regionale Centrum als u het vermoeden heeft dat u de verplichte aantallen niet haalt.

Hoe blijf ik op de hoogte van updates over de invoering van het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ?

Professionals die een kwaliteitsovereenkomst hebben met een Regionaal Centrum worden via nieuwsbrieven op de hoogte gehouden. Actuele informatie vindt u ook op deze website.