Vanaf (naar verwachting) de tweede helft van 2021 wordt het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek (structureel echoschopisch onderzoek) aangeboden. Zwangeren kunnen dan kiezen voor een echo-onderzoek rond de 13e week van de zwangerschap om hun ongeboren kind te laten onderzoeken op lichamelijke afwijkingen. Het eerste trimester SEO wordt aangeboden in het kader van een wetenschappelijke studie.

Het onderzoek

Het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek is een medisch onderzoek rond de 13e week van de zwangerschap. Bij dit onderzoek kijkt de echoscopist of er aanwijzingen zijn voor lichamelijke afwijkingen bij het ongeboren kind. Het doel van het eerste trimester SEO is om in een vroeg stadium te onderzoeken of het ongeboren kind lichamelijke afwijkingen heeft. Ernstige afwijkingen - zoals een open schedel of een breuk of defect in de buikwand - kunnen mogelijk vroeg in de zwangerschap worden ontdekt. 

Het eerste en tweede trimester SEO vervangen elkaar niet, maar vullen elkaar aan en hebben hetzelfde doel. Het verschil is dat het eerste trimester SEO vroeg in de zwangerschap plaatsvindt. Hoewel er rond 13 weken minder zichtbaar is bij het kind, zijn sommige (ernstige) afwijkingen wel te zien. Deze zijn vaak niet met het leven verenigbaar. Als de echoscopist een afwijking vermoedt, kan de zwangere vroeg in de zwangerschap eventueel vervolgonderzoek laten uitvoeren. Ook heeft ze – vergeleken met het tweede trimester SEO – meer tijd om te bepalen wat ze met de uitslag doet. Bij het tweede trimester SEO zijn veel structuren (zoals het hart) verder ontwikkeld. Daardoor kan de echoscopist het kind uitgebreider onderzoeken.

 

Kwaliteitseisen

Binnen het programma prenataletijdens de zwangerschap screeningonderzoek op down-, edwards- en patausyndroom en het tweede trimester SEO zijn landelijke kwaliteitseisen vastgesteld voor de screeningstesten. Voor het eerste trimester SEO worden bestaande kwaliteitseisen aangepast en nieuwe kwaliteitseisen ontwikkeld.

 

Wetenschappelijke studie

De invoering van het eerste trimester SEO vindt plaats in het kader van een wetenschappelijke studie: de IMITAS studie. Gedurende vier jaar kunnen zwangeren kiezen voor een eerste trimester SEO als zij meedoen aan de wetenschappelijke studie. De studie wordt uitgevoerd door een landelijk consortium onder leiding van gynaecologen Mireille Bekker (UMCU) en dr. Monique Haak (LUMCLeids Universitair Medisch Centrum). De studie wordt gesubsidieerd door ZonMw.

Het doel van de studie is om inzicht te krijgen in de voor- en nadelen van een echo rond de 13e week van de zwangerschap. Specifiek wordt gekeken naar:

  • De uitkomsten van het eerste trimester SEO in Nederland in termen van deelname, bevindingen, vervolgdiagnostiek en zwangerschapsuitkomsten.
  • Ervaringen van zwangere vrouwen en hun (eventuele) partner met het eerste trimester SEO.
  • Hoe het eerste trimester SEO geïmplementeerd kan worden en welke gevolgen de keuzes en/of scenario’s (eventueel) hebben voor de gehele keten van verloskundige zorg.

Na afloop van de studie wordt besloten of het eerste trimester SEO definitief wordt ingevoerd. 

 

(Bij)scholing 

Counselors en echoscopisten krijgen (bij)scholing aangeboden over het eerste trimester SEO. Zie (bij)scholing eerste trimester SEO voor meer informatie. 

 

Tarief en uitbetaling

Eind 2019 voerde KPMG in opdracht van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu-CvBCentrum voor Bevolkingsonderzoek een kostenonderzoek uit naar het eerste trimester SEO. Op basis daarvan is een tarief berekend voor het eerste trimester SEO. Dat tarief bedraagt € 110,70 voor een tijdsduur van 35 minuten.

Het eerste trimester SEO wordt gefinancierd door VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Uitbetaling verloopt vanuit VWS, via Regionale Centra, naar de echopraktijken. De zwangere betaalt geen eigen bijdrage.

 

Achtergrond

Eind 2016 adviseerde de Gezondheidsraad de minister van VWS om een landelijk wetenschappelijke studie te doen naar het aanbieden van een echo rond de 13e week van de zwangerschap. Reden voor dit advies is dat veel lichamelijke afwijkingen die nu bij het tweede trimester SEO worden opgespoord, al eerder ontdekt kunnen worden. Een studie moet uitwijzen wat een eerste trimester SEO oplevert en hoe zwangeren de echo ervaren. In navolging van het advies van de Gezondheidsraad, vroeg het ministerie van VWS het RIVM in 2018 om een verkenning te doen naar de landelijke invoering van het eerste trimester SEO. Tijdens deze verkenning zocht het RIVM uit wat nodig is om zo'n wetenschappelijke studie vorm te geven. De Verkenning 13 wekenecho is op 21 mei 2019 door het RIVM opgeleverd. Op 3 juli 2019 vroeg het ministerie van VWS het RIVM om de voorbereidingen voor de invoering van het eerste trimester SEO (in onderzoekssetting) in gang te zetten. Sindsdien bereidt het RIVM de invoering voor, die naar verwachting in het tweede deel van 2021 plaatsvindt. Voor de invoering van het eerste trimester SEO werkt het RIVM-CvB nauw samen met de veldpartijen: de NVOGNederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie , KNOVKoninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen , BENBeroepsvereniging Echoscopisten Nederland en de Regionale Centra.

Naar verwachting wordt het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek in de tweede helft van 2021 ingevoerd.

Professionals met een kwaliteitsovereenkomst met een Regionaal Centrum worden via nieuwsbrieven op de hoogte gehouden. Actuele informatie vind je ook op deze website.

Deze vinden plaats in het voorjaar van 2021. U wordt hierover door het Regionaal Centrum geïnformeerd. Zie voor meer informatie (bij)scholing eerste trimester SEO.

Bent u verloskundig zorgverlener en heeft u een vraag over het eerste trimester SEOstructureel echoscopisch onderzoek ? Neem dan contact op met uw Regionaal Centrum.