De NIPTniet-invasieve prenatale test is een bloedonderzoek. NIPT betekent: niet-invasieve prenatale test. Voor het bloedonderzoek wordt bloed afgenomen uit uw arm. U loopt geen risico op een miskraam.

U kunt alleen kiezen voor de NIPT als u meedoet aan een wetenschappelijke studie. 

Wanneer kan ik de NIPTniet-invasieve prenatale test laten doen?

U kunt de NIPT laten doen vanaf 11 weken zwangerschap.

De NIPT onderzoekt DNA

In het bloed van de zwangere zit ook een klein beetje erfelijk materiaal (DNAdeoxyribonucleic acid ) van de placenta (moederkoek). Dit DNA is bijna altijd hetzelfde als dat van het kind. Het laboratorium kan zo onderzoeken of er aanwijzingen zijn dat het kind down-, edwards- of patausyndroom heeft.

De NIPT kan ook andere aandoeningen vinden

Het laboratorium kan ook andere chromosoomafwijkingen vinden bij het kind, in de placenta (moederkoek) en en in zeer zeldzame gevallen ook bij de zwangere zelf. Dat noemen we nevenbevindingen. 

Er zijn verschillende soorten nevenbevindingen: van heel ernstige tot minder ernstige aandoeningen. Van elke 1.000 zwangeren die kiezen voor de NIPTniet-invasieve prenatale test , krijgen ongeveer 4 vrouwen te horen dat er een nevenbevinding is. Om zeker te weten om wat voor nevenbevinding het gaat, is vervolgonderzoek nodig. Dit is meestal een vruchtwaterpunctie of vlokkentest. 

Extra keuze bij NIPT

Als u voor de NIPT kiest, moet u zelf beslissen of u eventuele nevenbevindingen wilt weten. U kunt kiezen uit twee mogelijkheden:

  • U wilt uw kind alleen laten screenen op down-, edwards- en patausyndroom. Het laboratorium weet dan ook niet of er nevenbevindingen zijn.
    Of:
  • U wilt uw kind laten screenen op down-, edwards- en patausyndroom én u wilt ook weten of het laboratorium nevenbevindingen heeft gevonden.

Meer informatie over nevenbevindingen


Kan iedereen kiezen voor de NIPT?

 Nee, niet alle zwangeren kunnen kiezen voor de NIPT. Uw verloskundig zorgverlener zal nagaan of er medische redenen zijn waardoor u niet kunt kiezen voor de NIPT. De NIPT geeft dan geen betrouwbare uitslag. Ook uw leeftijd telt mee: u kunt alleen kiezen voor de NIPT als u deelneemt aan een wetenschappelijke studie. U moet hiervoor minstens 18 jaar zijn. Wie jonger is, kan de NIPT dus niet laten doen.

Uw verloskundig zorgverlener zal hier meer over vertellen als dit voor u geldt. Meer informatie vindt u ook op www.meerovernipt.nl.

Als u kiest voor de NIPT doet u mee met een studie

U kunt alleen kiezen voor de NIPT als u meedoet met een wetenschappelijke studie (TRIDENT-1 of TRIDENT-2 studie). Waarom is dat? In het buitenland is al meer ervaring met de NIPT. Daar is gebleken dat de NIPT een zeer betrouwbare test is. De minister wil nu laten onderzoeken hoe we in Nederland de NIPT zo goed mogelijk kunnen aanbieden. En wat vrouwen vinden van de NIPT. Als u kiest voor de NIPT, geeft u toestemming dat onderzoekers uw gegevens mogen gebruiken. 

Wat houdt deelname aan de wetenschappelijke studies in?

Als u meedoet aan een van de studies en kiest voor de NIPT, dan geeft u schriftelijk aan dat de onderzoekers gegevens mogen verzamelen over de zwangerschap en de uitkomst van de test. Ook wordt uw bloed opgeslagen. Een deel van de zwangeren wordt gevraagd mee te werken aan vragenlijsten en diepte-interviews.

Kan ik mij terugtrekken uit de studie?

Ja, u kunt zich altijd terugtrekken. Dit kunt u aangeven bij uw verloskundig zorgverlener. Wel is het zo dat er in ieder geval een uitslag komt als uw bloed in het laboratorium is aangekomen. Het onderzoek in het laboratorium kan dan niet meer worden gestopt. Als u zich wilt terugtrekken, hoeft uw verloskundig zorgverlener de uitslag niet aan u bekend te maken. Verder kunt u vragen om de (onderzoeks)gegevens te verwijderen. Uw betaling voor NIPT (TRIDENT-2) krijgt u niet terug. Dat gebeurt ook niet bij een miskraam.


Geeft de NIPT zekerheid?

Is de uitslag van de NIPT afwijkend? Er is dan vervolgonderzoek nodig als u zekerheid wilt krijgen. 

Is de uitslag ‘niet-afwijkend’? Deze uitslag klopt bijna altijd. De kans is zeer klein dat u zwanger bent van een kind met down-, edwards- of patausyndroom. U hoeft dus geen vervolgonderzoek te doen. 

De NIPT ontdekt meer kinderen met down-, edwards- en patausyndroom dan de combinatietest. De uitslag van de NIPT klopt vaker dan de uitslag van de combinatietest.

Soms mislukt de NIPT

Bij ongeveer 2 op de 100 vrouwen lukt de NIPT niet. Dit kan verschillende redenen hebben. Als de NIPT bij u mislukt is, kunt u de test nog een keer laten doen. U hoeft hier dan niet voor te betalen. Bij ongeveer tweederde van de zwangeren lukt de NIPT dan alsnog. U kunt soms ook kiezen voor de combinatietest. Dat hangt ervan af hoe lang u zwanger bent. U moet de combinatietest wel zelf betalen.

Soms mislukt de NIPT ook de tweede keer. De reden staat dan in de uitslagbrief. Het kan bijvoorbeeld zijn dat er te weinig DNAdeoxyribonucleic acid van het kind in uw bloed zit. Er is dan een verhoogde kans op een chromosoomafwijking bij het kind. In dat geval kunt u een vruchtwaterpunctie laten doen. Hier zijn mogelijk wel kosten aan verbonden. Uw verloskundige of gynaecoloog zal u verder adviseren wat u nu kunt doen.

Als de NIPT voor de tweede keer is mislukt omdat er in het laboratorium iets is misgegaan, kunt u de NIPT nog een keer laten doen.


Waar kunt u bloed laten prikken?

Uw gynaecoloog of verloskundige zal u vertellen waar u bloed voor de NIPT kunt laten prikken. Dat kan niet bij alle prikposten (bloedafnamelocaties) in Nederland. Een overzicht vindt u ook op www.meerovernipt.nl.

NIPT betalen 

NIPT voor alle zwangeren
Kiest u voor de NIPT? Dan moet u hiervoor betalen. Voor u bloed kunt laten prikken, moet u betalen voor de NIPT. Het bewijs dat u heeft betaald, moet u bij de prikpost (bloedafnamelocatie) laten zien. U kan dit bewijs uitprinten of laten zien op uw smartphone of tablet. Meer informatie over hoe u dat doet, vindt u op: www.niptbetalen.nl.

NIPT voor hoog-risico zwangeren
Soms is er een verhoogde kans op kind met down, edwards- of patausyndroom vanwege medische redenen of op basis van de combinatietest. Is er een verhoogde kans en kiest u voor de NIPT? Dan wordt de NIPT vergoed door de zorgverzekering. Dit kan wel ten koste gaan van het eigen risico.


Veelgestelde vragen over de NIPT

U kunt deelnemen aan de NIPTniet-invasieve prenatale test . Bij zwangeren met ernstig overgewicht (obesitas) mislukt de test wel iets vaker en is de test ook iets minder betrouwbaar.

Nee, als u kiest voor de NIPTniet-invasieve prenatale test  (TRIDENT-2) krijgt u niet ook nog een nekplooimeting. Een nekplooimeting heeft voor de screening geen toegevoegde waarde. Het mag ook niet, omdat de minister hier geen vergunning voor heeft gegeven.