| Kwaliteitseisen | Versie 1 maart 2025 | Pagina als pdf opslaan? Ctrl+p of Command+p |
Elk counselingsgesprek moet aan een aantal (praktische) algemene eisen voldoen.
Wanneer vindt het counselingsgesprek plaats?
Na het intakegesprek, bij voorkeur tussen 8 en 10 weken
- Ná de intake
Bij de intake wordt duidelijk of er sprake is van een medische indicatie of een indicatie voor prenatale (tijdens de zwangerschap) diagnostiek (GUO (geavanceerd echoscopisch onderzoek)-1 indicatie, indicatie voor invasieve diagnostiek, medische NIPT, controle 2e of derde lijn). Pas als de volledige voorgeschiedenis bekend is (zowel de medische, obstetrische alsook de familieanamnese), kan de juiste locatie voor counseling worden vastgesteld (1e, 2e of 3e lijn) en de informatie over prenatale screening (onderzoek) op maat worden verstrekt. Deze anamnese is onderdeel van de intake en niet van de counseling. Vandaar dat de counseling pas ná de intake dient plaats te vinden.
- Tussen de acht en de tien weken
Het is in het belang van de zwangere om het gesprek bij voorkeur niet later te plannen dan 10 weken. Dan kan een zwangere op tijd een geïnformeerde keuze maken en kan ze uit alle opties kiezen. Counsel niet voor een zwangerschapsduur van 8 weken: de kans op een miskraam is dan nog relatief groot.
- Vitaliteit van de zwangerschap
Als er een reden is om de vitaliteit van de zwangerschap met een echo vast te (laten) stellen, verricht deze dan vóórdat er gecounseld wordt. Informatie over de vitaliteit van de zwangerschap is van belang voor de afweging óf counseling over prenatale screening dient plaats te vinden. Daarbij draagt de informatie over het aantal foetus bij aan een passende invulling van deze counseling.
- Los van de intake, in een apart gesprek
Counseling heeft een ander doel dat een intakegesprek. Het is de start van de prenatale screening. Door intake en counselingsgesprek los te trekken voorkom je dat het gesprek te lang wordt en dat je te veel informatie geeft. Bovendien borg je zo de aandacht die counselen moet krijgen vanwege de WBO en de financiering van de counseling. Plan de counseling daarom in op een ander moment ná de afspraak voor de intake.
Counseling bij medische indicatie of indicatie voor prenatale diagnostiek
Blijkt bij de intake, of op een ander moment tijdens het eerste trimester dat een zwangere een indicatie heeft voor begeleiding van haar zwangerschap in de tweede of derde lijn? Counsel haar dan niet in de eerste lijn. Ze krijgt dan counseling in het ziekenhuis waarnaar zij verwezen wordt, tenzij hierover andere lokale afspraken zijn gemaakt.
Aanvraag screeningsonderdelen
De praktijk die counselt vraagt ook de screeningsonderdelen aan waarvoor de zwangere kiest. Dat betekent dat als er op korte termijn verwezen wordt naar een andere praktijk/ andere lijn, de counseling daar wordt uitgevoerd, tenzij daarover lokale afspraken bestaan in VSV verband.
Wie betaalt de kosten van het counselingsgesprek?
- De overheid betaalt de kosten van het counselingsgesprek, dit gaat niet ten koste van het eigen risico van de zwangere. Zie ook Tarieven en declaraties.
Bijzondere situaties
De zwangere heeft geen Nederlandse zorgverzekering:
je mag de zwangere prenatale screening aanbieden, indien de zwangere in Nederland bij een praktijk onder zorg is. Praktisch betekent dit dat in de praktijk die counselt ook de intake en ten minste één zwangerschapscontrole verricht moet zijn.
De zwangere heeft geen BSN:
je mag de zwangere prenatale screening aanbieden. Voor zwangeren zonder BSN geldt dat de aanvraag voor de NIPT en voor het eerste trimester SEO altijd vanuit Peridos wordt gedaan. Ook voor de aanvraag van een tweede trimester SEO genereer je een Peridoscode. Deze code geef je vervolgens mee aan de zwangere. Kijk voor meer informatie op clbps.nl: NIPT handleidingen, ETSEO handleidingen, TTSEO handleidingen.
De zwangere beheerst de Nederlandse taal onvoldoende:
maak gebruik van vertaald informatiemateriaal of van een tolk voor zwangeren die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen.
Omdat de 13 wekenecho in studieverband wordt aangeboden geldt het volgende: Is de zwangere naar het oordeel van de counselor niet in staat om, eventueel met hulp van een tolk, het doel van de wetenschappelijke studie te begrijpen en toestemming te geven? Dan kan zij niet deelnemen aan de IMITAS studie en dus geen 13 wekenecho krijgen.- De zwangere is wilsonbekwaam: Voor de NIPT en het TTSEO geldt dat de verloskundige een aantekening kan maken in haar dossier betreffende de toestemming van de wettelijk vertegenwoordiger. Voor het ETSEO geldt dat wilsonbekwame personen niet mogen deelnemen, omdat het ETSEO binnen studieverband wordt aangeboden (de IMITAS studie).
| Datum | Samenvatting wijziging |
|---|---|
| 1 maart 2025 | De website www.pns.nl voor professionals is vernieuwd. Teksten zijn vereenvoudigd, ingekort en deels verplaatst. Er zijn geen inhoudelijke wijzigingen. Informatie op deze webpagina stond eerder in het document:
|
| 6 mei 2024 | Pdf-documenten van kwaliteitseisen zijn omgezet naar webpagina. Ook is informatie uit het draaiboek prenatale screening overgezet naar verschillende webpagina’s. |
| Maart 2023 | Per 1 april 2023 is de NIPT onderdeel van het reguliere programma voor prenatale screening. De TRIDENT studies zijn vervallen. |
| Oktober 2021 | In verband met het vervallen van de combinatietest als onderdeel van prenatale screening, is deze test uit dit document verwijderd. |
| Juli 2021 | De Programmacommissie Prenatale Screening heeft besloten om vanaf 2021 de norm van 35 counselingsgesprekken per jaar te hanteren (in plaats van 50 gesprekken per jaar). |
| 16 februari 2021 | Kwaliteitseisen counseling prenatale screening versie 12.0 vastgesteld door het RIVM na positief advies van de Programmacommissie Prenatale Screening. |